Αρχείο

Archive for the ‘Διάφορα κείμενα’ Category

Κάτι σχεδόν μαγικό – Ένας επινοημένος χαρακτήρας παίρνει το λόγο

Δεκέμβριος 19, 2011 Σχολιάστε

Είμαι επινόηση κάποιου άλλου. Συμμετέχω σε μια ιστορία που δεν είναι δικιά μου. Ή μήπως είναι;

Απευθύνομαι σε σένα άγνωστε αναγνώστη, έχοντας βγει από τα πλαίσια που περιορίζουν τη δράση μου. Δεν κάνω έκκληση για ελευθερία. Μ’ αρέσει η ζωή μου εδώ, θα δεις και παρακάτω. Θέλω απλά να τα πούμε. Να σου πω για μένα. Για εμένα και το δημιουργό μου. Για εμένα κι εσένα. Για τα πάντα – τις πάνω από εφτακόσιες σελίδες που είναι το δικό μου πάντα.

Ο άνθρωπος που μου έδωσε ζωή, μου χάρισε επίσης το δικαίωμα να ενεργώ ορισμένες φορές από μόνος μου – αυτό μπορεί να το κέρδισα κι ο ίδιος, δεν έχω καταλάβει. Έχει σημασία; Η ουσία είναι ότι ακόμα κι ένας επινοημένος χαρακτήρας έχει μια σχετική ελευθερία. Έχει πάρει τ’ αυτί μου ότι έτσι γίνεται σ’ αυτές τις περιπτώσεις: όταν δημιουργείς κάτι, δεν έχεις πάντα τον απόλυτο έλεγχο, αυτός εξαρτάται και από το ίδιο το δημιούργημά σου. Δεν μπορώ όμως να μιλήσω, παρά για τη δική μου περίπτωση. Η αλήθεια είναι ότι, συνήθως, αυτός ο από πάνω κινεί τα νήματα. Σίγουρα, πάντως, δεν γνωρίζει την “επανάστασή” μου που συντελείται αυτήν ακριβώς τη στιγμή. Ή, τουλάχιστον, δεν γνωρίζω εγώ ότι το γνωρίζει. Τέλος πάντων, αυτό μου αρκεί. Άλλωστε, δεν διοργανώνω κάποιο πραξικόπημα. Απλά ένιωσα την ανάγκη να πεταχτώ έξω από την εξαιρετική ιστορία που είναι η ίδια μου η ζωή, έξω από τις σελίδες του βιβλίου που φιλοξενεί ό,τι έχω και δεν έχω.

Εγώ κι εσύ, αναγνώστη, διαφέρουμε σε πολλά. Ποτέ δεν θα μπορέσεις να μάθεις πώς είναι να γεννιέσαι μέσα από τη φαντασία κάποιου άλλου και όλος σου ο κόσμος να είναι κάποιες σελίδες. Είναι φορές που το σκέφτομαι και ασφυκτιώ. Μα δεν μπορώ να κάνω τίποτα. Ακόμα και να με σκοτώσει ο δημιουργός μου, θα εξακολουθώ να ζω από σένα – από τον οποιοδήποτε πιάσει το βιβλίο (το σπίτι μου) στα χέρια του. Η ιστορία θα ακουστεί, θα διαβαστεί, θα υπάρχει· άρα, κι εγώ ο ίδιος. Δεν ξέρω πόσο καλό ή κακό είναι αυτό.

Δεν θα σου πω ψέματα: λατρεύω τον κόσμο μου εδώ. Κάθε φορά που κάποιος ανοίγει το βιβλίο να διαβάσει αυτήν την ιστορία, ζω ξανά και ξανά κάτι μαγικό.

Ο δημιουργός μου με έχει τοποθετήσει σ’ ένα πανέμορφο νησί. Ένας τόπος που υπάρχει και στην πραγματικότητα, μα εδώ είναι λίγο διαφορετικά τα πράγματα. Ή έτσι νομίζω, τέλος πάντων. Η φυσική ομορφιά είναι απαράμιλλη και παρόλο που η καθημερινότητα είναι λίγο μουντή και βαρετή, υπάρχει ένα μέρος πάνω σ’ αυτό το νησί που είναι μοναδικό, ανεπανάληπτο. Εκεί στηρίζεται και η όλη ιστορία του βιβλίου (της ζωής μου), σ’ αυτό το σχεδόν μαγικό μέρος. Στην κυριολεξία σχεδόν μαγικό. Η μικρή δόση μαγείας που έχει βάλει ο από πάνω σ’ αυτήν την τοποθεσία, με κάνει να θέλω να σκύψω ταπεινά το κεφάλι και να τον ευχαριστήσω γι’ αυτήν την συγκεκριμένη (και αιώνια) ζωή που μου χάρισε. Όχι, βέβαια, ότι δεν συνέλαβα ακόμα κι εγώ για να δημιουργηθεί αυτή η κατάσταση. Άλλωστε, είπαμε, ο δημιουργός δεν έχει πάντα τον απόλυτο έλεγχο. Η σχέση μας είναι σχεδόν αμφίδρομη. Μάλιστα, όταν άρχισε να χτίζεται αυτός ο κόσμος, ήμουν σχεδόν ο πρώτος που τον αντίκρισε. Θυμάμαι τις δυσκολίες που συναντήσαμε. Το να αποδοθεί η μυστηριακή ατμόσφαιρα της βίλας (ναι, μία όχι και τόσο συνηθισμένη βίλα είναι το σχεδόν μαγικό αυτό μέρος) ήταν κάτι που δεν απασχολούσε μόνο αυτόν που έδινε πνοή στον κόσμο μας, αλλά και όλους εμάς που συμμετείχαμε στο να φτιάξουμε από την αρχή τα πάντα. Υπήρξαν φορές που μπλόκαρε, που απογοητευόταν, που δεν γνώριζε πώς να συνεχίσει. Εκεί αναλαμβάναμε δράση εμείς, τα “παιδιά” του. Τον “σπρώχναμε”· στην ανάγκη προχωρούσαμε μόνοι μας την ιστορία. Άλλωστε, ήταν η δική μας ιστορία. Αυτό που μας βοηθούσε ήταν ότι ο δημιουργός μας είχε ζήσει κάποια χρόνια στο νησί –στο πραγματικό νησί–, ως καθηγητής αγγλικών, και μπορούσε να μας αγγίξει πιο απαλά με το μαγικό του ραβδάκι. Αυτός είχε ήδη μυηθεί! Και αυτό προσπαθούσε να κάνει σε μένα (και σε σένα άγνωστε αναγνώστη) στο πέρασμά μας από τη βίλα.

Αχ, αυτό το μέρος! Η βίλα… Περιμένω πώς και πώς από τον εκάστοτε νέο αναγνώστη να φτάσει σ’ αυτές τις σελίδες που θα την επισκεφτώ. Κάθε φορά, η πρώτη μου επίσκεψη είναι εξαιρετική. Όχι πάντα ευχάριστη. Μυστηριώδης – σίγουρα μυστηριώδης. Λίγο φοβισμένη. (Όλα αυτά, ξέρεις, εξαρτώνται κι από σένα. Δεν είναι μόνο το τι νιώθω εγώ όταν φτάνω σ’ αυτό το μαγικό μέρος). Η ανθρώπινη(;) φύση πειραματίζεται σ’ αυτό το κτήριο. Μεταλλάσσεται, σου βγάζει τη γλώσσα και γελάει μαζί σου.

Ο κύριος Κ., ο ιδιοκτήτης της βίλας, που έχει αυτήν την περίεργη ομοιότητα συγγένειας με τον Πικάσο, είναι ένας εξαιρετικά ενδιαφέρον τύπος. Μπορεί να μου βγάλει μια ευρεία γκάμα από συναισθήματα –είτε καλά είτε άσχημα– στις επαφές μου μαζί του, αλλά κάθε φορά που βιώνω την πρώτη μας συνάντηση υπάρχει ένα συνονθύλευμα από δαύτα, αν και δεν τα αφήνω να φανούν: φόβος, δέος, θαυμασμός, ξέφρενη περιέργεια, γοητεία. Κι άλλα τόσα. Κάθε φορά που φτάνει σ’ αυτό το σημείο ένας νέος αναγνώστης, ανακαλύπτω και καινούργια συναισθήματα σ’ αυτήν τη διπλή συνάντηση: εμένα και του κύριου Κ. – και των δυο μας μαζί σου.

Εδώ πρέπει να παραδεχτώ κάτι. Αυτοί που βοήθησαν περισσότερο στην εξέλιξη, όταν ο ίδιος ο δημιουργός μας μπλόκαρε, ήταν ο ιδιοκτήτης και οι “ένοικοι” της βίλας. Εγώ έμπαινα μπροστά μόνο όταν χρειαζόταν κάποιον να πάνε χέρι-χέρι. Σαν σύντροφος σε ένα ταξίδι.

Ώρες ώρες με πιάνουν τα νεύρα μου που δεν τοποθέτησε εμένα στη βίλα των μυστηρίων. Ως ιδιοκτήτη και όχι ως επισκέπτη. Να παίζω εγώ με τα ανυποψίαστα “θύματα”. Να μου ανήκει ακόμα και ο τίτλος του βιβλίου… Εντάξει όμως. Δεν έχω παράπονο. Άλλωστε, μάλλον ήμουν ο αγαπημένος του. Κάτι σαν το alter-ego του. Μου έδωσε τη δουλειά του, την περιέργειά του, το θαυμασμό του σε κάθε είδους ομορφιά – όσο ιδιότροπη και να ήταν.

Είναι φορές που αναρωτιέμαι αν εγώ είμαι αυτός ο ίδιος. Αν μου έδωσε τη ζωή του. Κι αν τελικά ζω μια εξ’ ολοκλήρου ψεύτικη. Ποιος είμαι; Τι είναι πραγματικότητα και τι όχι; Αυτό το τελευταίο μού έχει φάει τη ζωή… Θα το καταλάβεις κι εσύ αν περάσεις μια βόλτα απ’ τον κόσμο μου. Όλο πάω να βγάλω κάποιο νόημα, και όλο μου ξεφεύγει.

Αλήθεια, δεν ξέρω αν θα ήθελα να γίνω πραγματικός άνθρωπος. Με τρώει η περιέργεια –έτσι έχω φτιαχτεί–, αλλά δεν ξέρω αν, από τη στιγμή που θα είχα τη δυνατότητα, θα δοκίμαζα κάτι τέτοιο. Το καλό είναι ότι κάποιους –σίγουρα ελάχιστους σε σχέση με τον κύριο Κ.– τους έχω εμπνεύσει. Έχουν πάρει στη ζωή τους στοιχεία τού είναι μου. Έστω και μία φορά, έστω και για μια στιγμή. Άρα, τουλάχιστον, μπορώ να πω ότι είμαι ένα κομμάτι τους. Ακόμα και το πιο μικρό απ’ όλα.

Και, που ξέρεις; Μια μέρα μπορεί να γίνω διάσημος. Να υπερβώ την ιστορία μου. Έχω ακούσει για τόσους και τόσους επινοημένους χαρακτήρες σαν κι εμένα που έχουν γνωρίσει τη δόξα. Άλλος γιατί έθεσε δύο-τρία ηθικά ζητήματα, άλλος γιατί κυνηγούσε κάτι άπιαστο (ναι, για γκόμενα επρόκειτο), άλλος για τις συγκρούσεις που πάλευαν μέσα του. Καλό ή κακό; Ψυχή ή σάρκα; Εβραίος ή μη-Εβραίος; Το κακό με μένα είναι ότι μπορεί να είμαι ο ίδιος ο αφηγητής –από τα μάτια μου βλέπεις–, μπορεί η ίδια η ιστορία να διαδραματίζεται μόνο εκεί όπου βρίσκομαι εγώ, αλλά τελικά άλλος κλέβει την παράσταση. Γιατί εγώ είμαι ο ισορροπημένος της ιστορίας, αυτός που απλά παρατηρεί, έχει την περιέργεια να μάθει, να ψάξει, να σκαλίσει τα μυστήρια γύρω του.

Με λίγα λόγια, αν κάποιος καταφέρει ποτέ να γίνει διάσημος, αυτός θα είναι ο “Πικάσο”. Γιατί αυτός είναι που διχάζει, που δημιουργεί σε σένα, άγνωστε αναγνώστη, αντικρουόμενα συναισθήματα. Και αυτό ζητάς, αυτό έχεις ανάγκη. Τέτοιοι χαρακτήρες είναι που σε κάνουν κι αναπνέεις πιο ελεύθερα, έτσι δεν είναι; Ναι, θα το παραδεχτώ κι αυτό: αυτός ο από πάνω είχε μεγάλη έμπνευση όταν γεννούσε τον κύριο Κ. Και σίγουρα ήταν στις πολύ καλές του όταν έδινε πνοή στις νεαρές ενοίκους της βίλας.

Δεν ξέρω τι θα καταλάβεις και τι όχι καθώς θα διαβάζεις την ιστορία μας, αλλά κάν’ το! Έχουμε την ανάγκη να βρεθούμε πάλι εκεί. Και μιλάω εκ μέρους όλων εδώ…

Ίσως αυτή να ήταν και η μεγαλύτερη επιτυχία του δημιουργού μας: η λαχτάρα των χαρακτήρων να βιώσουν πάλι την ίδια ιστορία. Ξανά και ξανά και ξανά…

pk.

Κατηγορίες:Διάφορα κείμενα